Middagje Ikea. Kent u dat gevoel?

comic_ikeaEen vrije zaterdag. Wat gaan we doen?

Ik heb zo’n geinig kastje gezien. In

promo bij Ikea. Zullen we? Ja, maar

eerst moet het oude eruit. Zo gefikst. 

Daarna kan de pret niet op…

 

NAAR IKEA

Maak plaats, maak plaats, maak plaats. Ikea heeft zo’n ongelooflijke haast
gratis mee te nemen Zweedse made in China meubeltjes, maar eerst:

maak plaats, ruk los, sleep weg, trap stuk. Hoor je het kraken al
van de te zachte spaanderplaat. Vouw dicht. Tegen de muur ermee

tot het oranje executiepeloton zijn afspraak nakomt. Geniet van hoe
het knarsen van je huiselijk geluk weergalmt tussen de stalen kaken.

De handige montagetips, de eeuwige garantie van het kasticket, de extra
moeren en het inbussleuteltje stillen de honger van het afvalstraatje.

Ga in de file staan. Stoot uit. Stoot aan. Neem aanstoot aan een wegpiraat
en straf hem met je bumper-tegen-bumperpraatjes. Flits. Claxoneer.

Redeneer: eerst is eerst, op is op. Verlaat de snelweg en versper
de afrit. Verwijder je dan tergend traag van al wie door de rooie gaat.

Nog even volle gas vooruit. Volg nu de pijlen naar het heil
van de vierletterstaat: IKEA, huisgod en woonkamerkameraad.

Dump in het ballenbad het grut, snel naar de koopjeshoek. Til op. Pak aan.
Meander door het overbodige. Word lid van de IKEA family. Vlug nog

een blauwe wegsleeptas of waarom niet zo’n handig opvouwkarretje,
dat rijdt zo fijn? Scan in, scan uit. Vergeet de meegraaihotdog niet.

Leg alle stoelen plat. Hoofdsteunen weg. Laad in. Forceer. Rek uit. Verrek.
Vervloek die veel te grote dozen of de veel te kleine kofferbak. Huur in

de wondercamionette. Vervolg. Negeer de volle witte lijn. De flitspaal.
De al te haastige bestelwagenchauffeur tikt op de klok: dag trage slak.

De dozen staan al verticaal tegen je deur. Sleur binnen. Scheur karton.
Ruk open heer die hemelpoort. Wat is het plan? Waar is de inbus dan?

Schiet uit je sloffen. Pas op! Gevaar! Bij het vallen van een meubel
kan een ernstige kwetsuur ontstaan. Kijk uit met die te kleine lettertjes.

Begrijp het mannetje. Leg onder het begin een zachte mat. Werk
stap voor stap. Volg nummertjes. Wees steeds met twee. Leg neer,

druk in, mik, duw en adjusteer, streep met je meeneemplotlood aan,
schuif uit, schroef vast, fixeer: spijkers met koppen nu. Oei. Nee.

Te vroeg. Terug naar af. Waar is de knijptang? Toch bij de buren niet?
En je mobieltje? Toch weer niet plat? Je vrouw? Weer winkelweg?

Vervloek. Verniel. Trap in elkaar. Wacht op het executiepeloton.
Open een Karlsquell op de bank. Het is tenslotte toch je vrije dag. Geniet.

Een vink blijft zingen…

ashraf-fayadh1-1De Palestijns-Saoedische dichter Ashraf Fayadh werd in 2015 ter dood veroordeeld voor het schrijven van ‘blasfemische poëzie’. Na internationaal protest werd zijn doodstraf omgezet tot 8 jaar cel en 16 maal 50 zweepslagen.

Ter gelegenheid van de ‘Dag van de gevangen schrijver’ brachten Belgische en buitenlandse schrijvers in Bozar een hommage aan Ashraf.  Ze lazen elk een tekst van 50 woorden voor. Woorden als zweepslagen. Dit waren mijn 50 woorden.

Een vink blijft zingen
achter tralies.

Een vink blijft zingen
met een kap op de kooi.

Een vink blijft zingen
op water en brood.

In het holst van de winter
blijft de vink zingen.

Schroei haar ogen dicht
en zingen doet de vink.

God schiep de vink
om te zingen.

Vaarwel Leonard, ik zal je missen…

unknownSla een kruis voor de merrie, haar cowboy ging heen…

Een zwarte dag voor de poëzie, die grillige merrie die zo vaardig, zo liefdevol en zorgzaam bereden werd door die warmhartige, geniale Canadese cowboy Leonard Cohen.

Nooit zullen we je warme, diepe stem vergeten.
Je zingende zinnen, je zinderende beelden, je dartele rijmen, je humor, je menszijn. Bedankt voor je mildheid en generositeit. Jouw stem zal in deze gure tijden node gemist worden. Gelukkig kunnen we altijd weer onze batterijen opladen in jouw tower of song.

Ik hoop dat je rust en liefde vindt  ‘a thousand kisses deep’. Daar ligt zeker een Nobelprijs op je te wachten.

I am your fan.

ode aan de ING vorm

ingElke zaterdag voor het nieuws van acht uur wordt in het programma Bonus op radio 1 een actualiteitsgedicht uitgezonden. Op 15 oktober 2016 was het mijn beurt om mijn poëtische licht over de gebeurtenissen van de voorbije week te laten schijnen. Ik liet mij o.a. inspireren door de hakbijl van ING en de capriolen van Donald Trump. Het gedicht reflecteert op de verruwing, versnelling, verdonalding en vermarkting van het leven. Het sluit ook perfect aan bij de CETA discussie die momenteel woedt.

Hieronder kun je het lezen. Wil je het beluisteren? Klik dan hier.

Ik schreef in diezelfde week nog een ander gedicht. Hiervan krijg jij als lezer van deze blog de primeur. Maar nog even geduld, eerst het gedicht voor radio 1.

ode aan de ING vorm

vermarketing, verdonalding
verslaving en versluiering
verblinding en verbastering

verdoving en verduistering
verharding en verhuftering
verwatering van de verstandhouding

verhoging van de winstneming
verheerlijking van homebanking
verbanning van de vakvereniging

verwarring en verwildering
verdwazing en verbittering
verbreking van iedere verbinding

verkrachting en vernedering
verkilling en verkleutering
o de verankering van de verstandsverbijstering

© Peter Theunynck

 

Nu het extraatje: een gedicht geschreven naar aanleiding van o.a. gebeurtenissen in Tremelo, waar de burgemeester vreemd reageerde op de komst van een Marokkaans stel dat daar een winkel wou openen.

Stel,

het woord huidskleur is opgelost in een bad,
het begrip volk staat blank en vaderland
loopt minder hard van stapel, want
vader heeft zijn achterwerk verbrand.

Een baan bekommert zich niet langer om een sjaal,
een dorp als Tremelo maakt geen melaatsen
meer van mensen die Karima heten.
Papieren landen als parkieten op je hand.

Calais wordt weer gewoon een slapend stadje
door opaal gekust. De jungle is van Mowgli
en Bagheera. Zelfs het engste land gaat open.
Amerika stuurt Donald naar zijn Disneyland.

© Peter Theunynck

Nobelprijs voor Leonard Cohen

 

leonard-cohen-gi
Photo By: Leonard Cohen’s official site

Zo jammer. De Nobelprijs 2016 gaat naar de verkeerde zanger.

Als één singer-songwriter die prijs echt verdient, is het wel Leonard Cohen. Die man is een dichter pur sang. Zijn teksten worden ondersteund door zijn muziek en daardoor bereiken ze een wereldwijd publiek, maar ze hebben die muziek niet nodig om te zingen.

De beste songs van Cohen zijn verbluffende gedichten. Denk aan ‘A thousand kisses deep’: onwaarschijnlijk mooie beelden krijg je daar te lezen! Telkens slaagt hij erin om zijn lezers en luisteraars op het puntje van hun stoel te krijgen. Je kunt zijn teksten honderd keer opnieuw lezen en telkens ontdek je er iets nieuws, iets anders in.

Mijn vraag aan het Zweedse Nobelcomité is duidelijk. ‘Dames en heren, zet uw fout recht en geef de prijs volgend jaar aan Cohen, een songwriter wiens teksten echt beklijven omdat ze poëzie zijn.’

Als je op het zoekvenster van mijn blog Cohen intikt, vind je een paar vertalingen van zijn teksten. Aartsmoeilijk is dat, omdat… het echte poëzie is.

Sorry Bob. Je maakt geweldige songs, maar de teksten van Leonard zijn gewoon beter. Leonard, niet onrustig worden: er komen andere tijden.

Wist je dat Cohen ook ongelooflijk kan speechen? Kijk eens naar zijn Prince of Asturias speech.

Als alles kan, kan niets kapot: een ontroerende muziektheatervoorstelling over dementie

 

1f80607f-8c96-4723-9e08-96d6d26364df

De dans is een wandelende stokroos.
De dans is een tulp op hoge hakken.
De dans is een rok in de wind.
De dans is een leger boshyacinten.

Vandaag ging Als alles kan, kan niets kapot in première. Het stuk gaat over een oma ‘die verdwaald is in haar hoofd’.  De oma was vroeger danseres. Plots gebeuren er vreemde dingen met haar. Haar kleindochter Lizzie weet niet wat ze daarover moet denken.

Het is de eerste muziektheatervoorstelling van het theatercollectief Kopseer (Stan Nieuwenhuis, Aline Goffin en Olympe Tits).

Stan en Aline vroegen mij om een poëtische theatertekst te schrijven rond ‘dementie’. Die is op een intelligente manier in de voorstelling verwerkt. Het levert grappige, ontroerende en beklijvende scènes op. Op youtube kun je een stukje van de voorstelling bekijken. Wil je weten waar je dit nieuwe stuk nog kunt bekijken? Stuur een mailtje naar stan@nieuwenhuis.be.

Ben je op zoek naar treffende getuigenissen over dementie? Dan moet je hier klikken.

‘Ballade van de afwezige merrie’ van Leonard Cohen in het Nederlands vertaald

61c6521ad0173d6f7d9e149c969717c3-640x640x1Met The Ballad of the Absent Mare schreef Leonard Cohen een van de mooiste liefdesliedjes aller tijden. Het gaat over de clash tussen de behoefte aan vrijheid en het intense verlangen om samen te zijn. Iedereen die een lief heeft of een relatie wil beginnen, zou het liedje van buiten moeten leren of er tenminste eens diep over moeten hebben nagedacht. In de tekst staan de onvergetelijke regels “She longs to be lost / He longs for the same”.

Johan-Lou Verwimp wil het nummer in een van zijn voorstellingen brengen in het Nederlands. Ik vond het een enorme uitdaging om de tekst te vertalen. O zo moeilijk, maar o zo leuk. U krijgt hier work in progress te zien. Wellicht schaaf ik er de komende weken, maanden en jaren nog aan.


Ballade van de afwezige merrie                     

Sla een kruis voor de cowboy
Zijn merrie liep weg
Hij wil haar gaan zoeken
Zijn lief, zijn beleg
Maar het water staat hoog
En de straten staan blank
En de bruggen verzakken
En de mensen zijn bang

Hoe haar te bereiken
Waar kan ze toch zijn
Hij staat daar te kijken
Als een koe naar een trein
En de krekels breken
Zijn hart met hun zang
En de dag verkruimelt
En de nacht duurt te lang

Was het een droom
Dat het zijn merrie was
Die de varens vertrapte
En het groenende gras
Die liep door de modder
Op hakken van goud
Aan haar voeten genageld
Door haar liefste, haar god

Hoewel ze in feite niet
Ver weg kan zijn
Zoekt hij haar vergeefs
Waar zou ze toch zijn?
Hij kan haar niet vinden
Hij ziet haar niet staan
Alleen met zijn schuld
En haar boete begaan

Bij hem thuis in een boom
Op de hoogste tak
Kweelt een merel plots
Op zijn dooie gemak
O, de zon is warm
En de wind rijdt hier
Op ruggen van wilgen
Langsheen de rivier

O de wereld is zoet
O de wereld is wijd
En zij is daar waar
Het licht in het duister verdwijnt
En ze dampt van de hitte
Zo enorm, zo beducht
En ze trapt op de maan
Als ze klauwt in de lucht

En ze eet uit zijn hand
Maar echt tam wordt ze nooit
Ze wil zich verliezen
En hij wil dat ook
Ze wil alles ontvluchten
Langs de eerste bergpas
En zich vermeien
In het hemelse gras

Ze zoekt naar een leven
In een hogere staat
Waar boven of onder
Niet langer bestaat
Het is tijd voor het zadel
En ook voor sporen
Gaat zij door het vuur
En weet hij te scoren

Dan bindt hij zich vast
Aan zijn hollende paard
En zij is verbonden
Met de ruiter op haar
En er is geen ruimte
Alleen open en dicht
En er is geen tijd
Alleen donker en licht

En hij buigt zich voorover
En fluistert haar toe
Waar jij ook gaat,
Daar ga ik naartoe
Ze voelen zich een
In het wiegende koren
De zweep is niet nodig
En ook niet de sporen

De gesp van hun eenheid
Wie snoert die ’s nachts dicht
En wie maakt die weer open
Bij het ochtendlicht
De een zegt de ruiter
De ander het paard
Of dat liefde als rook is
Zo ongenaakbaar

Maar mijn liefste zegt
“Leonard, ach kom, laat het gaan
Dat oude silhouet
In het licht van de maan”
Dus tokkel ik maar wat
Want ze blijven niet staan
Ze verdwijnen als rook
En mijn lied is gedaan

© L. Cohen
© Nederlandse vertaling: P. Theunynck